Wat is palliatieve sedatie?

Bij palliatieve sedatie geven we medicatie om het bewustzijn te verlagen en de fysieke en psychische klachten, zoals pijn, kortademigheid, angst of emotionele uitputting, te verlichten. Dit gebeurt enkel in de laatste dagen of weken van het leven, wanneer de patiënt stervende is.

Hoe verloopt de beslissing tot palliatieve sedatie?

Samen met de patiënt (indien mogelijk) en de naasten van de patiënt bespreken we of palliatieve sedatie passend is. Het doel is om comfort te bieden en het stervensproces dragelijk te maken, zonder de dood te bespoedigen. Patiënten kunnen nog reageren op aanraking, maar het belangrijkste is dat ze geen pijn of ongemak meer ervaren.

Voor de naasten kan dit proces zwaar zijn, hoewel sommigen het als een waardevolle periode van rust en afscheid ervaren. Palliatieve sedatie is een normale medische handeling. Daarom is er geen formele registratie of aangifte nodig.

Heeft u nog vragen over palliatieve sedatie?

Als u ethische of praktische vragen hebt over het stoppen van behandelingen of palliatieve sedatie, bespreekt u dat best met uw behandelende arts. Ook uw huisarts kan een belangrijke rol spelen bij het naderende levenseinde.

Infobrochure  Palliatieve sedatie

Wat is euthanasie?

Euthanasie wordt in de huidige wetgeving omschreven als “het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een arts op verzoek van de patiënt” (art. 2 Euthanasiewet). Euthanasie dient dus steeds uitgevoerd te worden door een arts en dit op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt en binnen strikte voorwaarden.

Euthanasie in AZ Turnhout

Euthanasie is mogelijk in AZ Turnhout, binnen de context zoals hieronder omschreven. AZ Turnhout gaat zorgvuldig om met iedere vraag over euthanasie. Er moet wel een therapeutische relatie zijn tussen de patiënt en arts om euthanasie te overwegen. Als u dus in behandeling bent in ons ziekenhuis en ethische of praktische vragen hebt over euthanasie, bespreekt u deze best met uw behandelende arts. De arts in kwestie heeft vervolgens de vrijheid om voor zichzelf te beslissen de euthanasie uit te voeren of u door te verwijzen.

Twee mogelijke procedures

Euthanasie geeft een patiënt de mogelijkheid om, op eigen verzoek, zijn of haar leven op een humane manier te laten beëindigen. Het is echter aan de behandelend arts om te bepalen of aan de wettelijke voorwaarden voldaan is. Afhankelijk van de situatie zijn er 2 mogelijke procedures.
 

1. Euthanasie bij een terminale aandoening
Wanneer het overlijden binnen afzienbare tijd wordt verwacht, kan een meerderjarige en handelingsbekwame patiënt euthanasie aanvragen. Euthanasie bij minderjarigen is ook wettelijk mogelijk, maar dit gebeurt niet in ons ziekenhuis.

Het verzoek moet schriftelijk, vrijwillig en weloverwogen zijn en de patiënt moet zich in een uitzichtloze medische situatie bevinden met aanhoudend, onbehandelbaar fysiek of psychisch lijden. Als u niet meer in staat bent om zelf het verzoek te schrijven, mag iemand anders dit voor u schrijven. Deze persoon mag geen materieel belang hebben bij uw overlijden en de vraag moet geschreven worden in het bijzijn van uw behandelend arts. Daarnaast moet een tweede onafhankelijke arts geraadpleegd worden over uw verzoek. Deze arts zal ook een verslag moeten opstellen.
 

2. Euthanasie bij een niet-terminale aandoening
Als het overlijden niet binnen korte tijd wordt verwacht, zijn de voorwaarden grotendeels hetzelfde. Het verschil is dat u nog een derde arts (een psychiater of specialist in de betreffende aandoening) moet raadplegen. Alle betrokken artsen stellen elk een schriftelijk verslag op dat we in het medisch dossier van de patiënt opnemen. Er is minstens één maand wachttijd tussen het schriftelijk verzoek en de uitvoering van de euthanasie.

Wilsverklaring

Wilsverklaring inzake euthanasie

Heeft u nog vragen over euthanasie?

Bij vragen over euthanasie of palliatieve sedatie kan u altijd terecht bij de huisarts, behandelend arts of het palliatief supportteam van het ziekenhuis (PST) op het nummer 014 44 42 67.

Wil u meer uitleg over hoe AZ Turnhout omgaat met euthanasie aanvragen? Bekijk de presentatie van juni 2025 over dit onderwerp. 

Voor informatie over het opmaken van een schriftelijk wilsverklaring kan u terecht bij het palliatief supportteam (PST) van het ziekenhuis op het nummer 014 44 42 67.

Steeds vaker wordt er de laatste jaren gesproken over ‘wilsverklaringen’ of ‘wilsbeschikkingen’ waarin mensen hun wensen te kennen geven omtrent hun gezondheidszorg en / of hun levenseinde. Verschillende documenten zijn daarvoor in omloop.

Goede zorg komt uiteraard in de eerste plaats tot stand in een open communicatie tussen de patiënt en zijn of haar behandelend arts. Een patiënt kan te allen tijde aangeven bepaalde onderzoeken, behandelingen, enzovoort… niet (meer) te wensen.

Als deze communicatie niet meer mogelijk is omwille van specifieke omstandigheden, kan een vooraf opgestelde schriftelijke verklaring uw wensen verduidelijken. Echter ook zonder dergelijk document hebt u uiteraard recht op de beste zorg.

Als u een wilsbeschikking zou hebben, is het aangewezen dit met uw huisarts en uw naasten te bespreken, maar óók met uw behandelend arts in het ziekenhuis. Bezorg hem of haar een exemplaar. Zo kunnen we ook in het ziekenhuis maximaal rekening houden met uw (laatste) wensen als patiënt. Het bestaan van uw wilsbeschikking zal weergegeven worden in het centraal patiëntendossier van AZ Turnhout. Een exemplaar van het document kan aan het dossier toegevoegd worden.

Wanneer u geen wilsbeschikking hebt, maar er graag één wil opmaken, raden wij aan dit met uw arts te bespreken (huisarts of ziekenhuisarts). Voor bijkomende informatie of documentatie kan u onder andere terecht bij het palliatief support team van het ziekenhuis.

Negatieve wilsverklaring

Wil u meer uitleg over hoe AZ Turnhout omgaat met wilsverklaringen? Bekijk de presentatie van juni 2025 over dit onderwerp. 

Het Netwerk Palliatieve Zorg Ispahan is een expertisecentrum rond levenseindezorg. Zij staan ten dienste van alle inwoners en hulpverleners in het arrondissement Turnhout.Het is een fusie van PNAT en Ispahan.

Door het geven van informatie en vorming wil het NPZI ondersteuning bieden bij levenseindevragen en alle aspecten van palliatieve zorg, nl. de totaalzorg voor personen die ongeneeslijk ziek zijn.

Het NPZI organiseert regelmatig infosessies en workshops. Ga naar de website voor alle info over hun aanbod. 

Wat kan u vooraf op papier laten zetten en wat laat de wet toe? Is euthanasie in ons ziekenhuis mogelijk en kan het bij elke ziekte? Het Medisch Ethisch Comité van AZ Turnhout gaf op de nocturne van 24 juni 2025 samen met een huisarts, een jurist en een medewerker van ons palliatief supportteam praktische en wettelijke info over wilsbeschikking, DNR ('niet reanimeren') en euthanasie.

Bekijk hier de volledige presentatie.

Alle documenten die in deze presentatie voorkomen, kunt u in het ziekenhuis verkrijgen. Vraag dit aan medewerkers van het palliatief support team (014 40 68 48). Ook op de website van Palliatieve Zorg Vlaanderen vindt u de nodige documenten.