Je kan kiezen om je zwangerschap volledig in het ziekenhuis bij de gynaecoloog te laten opvolgen of samen met de huisarts/vroedvrouw. Hoe deze opvolging verloopt kan je terugvinden in de brochure Zwangerschapsopvolging.
Soms kan het zijn dat je omwille van een verhoogd risico moet opgevolgd worden in het ziekenhuis. Voorbeelden zijn vrouwen met diabetes, hoge bloeddruk, tweelingzwangerschap, vorige zwangerschap te vroeg bevallen,…. Afhankelijk van het risico zullen we extra controle-afspraken inplannen.
Overzicht van de onderzoeken tijdens je zwangerschap
Gewicht (bij elke afspraak)
We wegen je bij elke afspraak. Het is belangrijk om een gezonde gewichtstoename te bekomen. Als je te veel of te weinig toeneemt in gewicht kan dit effect hebben op de groei van de baby.
Bloeddruk (bij elke afspraak)
We controleren je bloeddruk bij elke afspraak. Een verhoogde bloeddruk moeten we extra in de gaten houden om een eventuele zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie) vroegtijdig te ontdekken. Indien nodig moeten we starten met bloeddrukmedicatie.
Standaard echo (bij elke afspraak bij de gynaecoloog)
Via een echografie volgen we of je baby zich goed ontwikkelt. Dit onderzoek doen we op verschillende momenten in de zwangerschap.
Jouw ziekenfonds zal 3 echo’s volledig terugbetalen: de eerste, tweede en derde trimesterscreening. Alle andere echo’s worden deels (bij een medische indicatie voor meer frequente opvolging) of niet terugbetaald.
Eerste trimesterscreening (op 12 weken zwangerschap)
De 12-weken echo is de eerste belangrijke echo tijdens je zwangerschap. De aanleg van je kindje is dan voltooid. We bekijken dan graag uitvoerig:
- het hartje
- of er een gesloten schedel, buik en rug is
- of er 4 normale ledematen en 2 hersenhelften te zien zijn
We doen ook een nekplooimeting. De nekplooi is een klein laagje vocht onder de huid van de nek dat bij elke embryo aanwezig is, en dit uitsluitend tussen 11 en 14 weken. Op de echo kunnen we de nekplooi meestal goed zien en meten. De dikte van deze nekplooi leert ons of er een verhoogd risico is op een aandoening bij de baby. In normale omstandigheden meet een nekplooi minder dan 3 mm.
Tijdens dit onderzoek doen we ook een bloedname voor de NIPT (Niet-Invasieve Prenatale Test). Dit is een betrouwbare bloedtest die trisomie 21 (syndroom van Down), trisomie 13 en trisomie 18 opspoort. De test onderzoekt DNA-fragmenten van de placenta in het bloed van de moeder en heeft een bijna 100% nauwkeurigheid, met minder dan 1% vals-positieve resultaten. Bij een afwijkende uitslag is steeds een bijkomende invasieve test nodig. Samen met de NIPT kan ook de foetale Rhesusfactor bepaald worden. Meer info: brochure NIPT (volgt binnenkort)
Om te kijken of je een verhoogd risico hebt om zwangerschapsvergiftiging te ontwikkelen, voeren we ook een dopplermeting uit. Indien je een verhoogd risico hebt op zwangerschapsvergiftiging starten we met aspirine (160 mg/dag) van 12 tot en met 36 weken. Zo kan u het risico op zwangerschapsvergiftiging verkleinen.
Glucose test (op 14 weken zwangerschap bij vrouwen met een hoog risico op zwangerschapsdiabetes)
Wanneer je een hoog risico hebt op zwangerschapsdiabetes, zullen wij op 14 weken zwangerschap een glucose test bij je afnemen. Bij de meeste vrouwen is dit een OGTT (Orale Glucose Tolerantie Test). Bij vrouwen die eerder een gastric bypass lieten uitvoeren, doen we geen OGTT maar testen we jouw glucose waarden via een glucose dagprofiel.
Wanneer is er een hoog risico op zwangerschapsdiabetes?
- Jouw BMI is hoger dan 30
- Of je hebt eerder zwangerschapsdiabetes gehad
Hoe verloopt de OGTT (Orale Glucose Tolerantie Test)?
- Voor de OGTT moet je nuchter te zijn. Dat wil zeggen dat je niet meer mag eten of drinken vanaf middernacht.
- We doen een nuchtere bloedname.
- Daarna drink je 75g suikerwater.
- We bepalen het suikergehalte na 1 uur en na 2 uur.
Hoe verloopt een glucose dagprofiel?
- Je krijgt een glucosemeter en strips mee naar huis.
- Thuis meet je 3 dagen lang, 7 keer per dag je glycemie.
- De waarden worden nadien door de vroedvrouwen bekeken.
Wat als ik zwangerschapsdiabetes blijk te hebben?
Als er één of meerdere waarden gestoord zijn, heb je zwangerschapsdiabetes. De vroedvrouw zal je bellen met het resultaat van de test. Als er zwangerschapsdiabetes wordt vastgesteld, maken we voor jou een afspraak bij de dienst endocrinologie voor verdere opvolging en informatie. De behandeling van zwangerschapsdiabetes is belangrijk voor een goede verdere zwangerschap en om type 2 diabetes bij jezelf en je kindje te voorkomen.
Wat als het testresultaat normaal is?
Dan heb je geen zwangerschapsdiabetes. Voor de zekerheid testen we jouw glucose waarden opnieuw, later in de zwangerschap (tussen de 24 en 28 weken).
Vruchtwaterpunctie (vanaf 15 weken zwangerschap)
Bij een vruchtwaterpunctie (of amniocentese) wordt er vruchtwater afgenomen wanneer er een vermoeden is van een infectie, erfelijke of aangeboren afwijking bij de baby. In het vruchtwater zijn cellen aanwezig van de foetus die we kunnen laten onderzoeken in een genetisch laboratorium.
Dit onderzoek voeren we niet standaard uit bij elke zwangerschap, maar enkel wanneer er een medische indicatie voor is.
Meer info over het onderzoek: brochure vruchtwaterpunctie
Tweede trimesterscreening (op 20 - 22 weken zwangerschap)
Tijdens deze echo doen we:
- Een gedetailleerd anatomisch onderzoek van de foetus en zijn organen om mogelijke foetale afwijkingen op te sporen.
- Een lokalisatie van de placenta (moederkoek). Als de placenta voor de baarmoederhals ligt, moeten we dit verder opvolgen.
- Een meting van de lengte van de baarmoederhals, om na te kijken of er een verhoogd risico is op vroeggeboorte.
Urinetesten (vanaf 25 weken zwangerschap)
Vanaf de consultatie met suikertest op 25 weken controleren we bij elke afspraak jouw urine.
- Aanwezigheid van suiker in de urine kan wijzen op suikerziekte.
- Aanwezigheid van eiwitten in de urine kan wijzen op een urineweginfectie of kan een symptoom zijn van zwangerschapsvergiftiging.
Je geeft ons best een staal ochtendurine. Bij urine van later op de dag kunnen de suikerwaarde vals verhoogd zijn.
Glucose Challenge test (tussen 24 en 28 weken zwangerschap)
Je doet een Glucose Challenge test (GCT) tussen 24 en 28 weken zwangerschap om vroegtijdige zwangerschapsdiabetes op te sporen. Zwangerschapsdiabetes komt vaak voor en neemt de laatste jaren toe. Screening en behandeling zijn belangrijk voor een goede zwangerschap en om type 2 diabetes bij moeder en kind te voorkomen.
Hoe verloopt de GCT?
- Je moet hiervoor 50 g suikerwater drinken.
- 1 uur later doen we een bloedname om het suikergehalte in je bloed te bepalen.
- Je moet niet nuchter zijn voor deze test. Je mag dus drinken en eten voor de test.
Als het suikergehalte in uw bloed 130 mg/dl of hoger is, heb je mogelijk zwangerschapsdiabetes. We maken dan een afspraak voor het afnemen van een Orale Glucose Tolerantie Test. Met deze tweede test kunnen we met zekerheid vaststellen of je zwangerschapsdiabetes hebt of niet.
Orale Glucose Tolerantie Test (bij afwijkend resultaat van de Glucose Challenge Test of bij vrouwen met een hoog risico op zwangerschapsdiabetes)
Wanneer je een laag risico hebt op zwangerschapsdiabetes, doe je enkel een OGTT (Orale Glucose Tolerantie Test) wanneer je afwijkende waarden heeft op de Glucose Challenge Test.
Wanneer je een hoog risico hebt op zwangerschapsdiabetes, deed je eerder al een OGTT of een glucose dagprofiel. Als dit resultaat normaal was, doe je later in je zwangerschap een tweede OGTT of een tweede glucose dagprofiel.
Hoe verloopt de OGTT (Orale Glucose Tolerantie Test)?
- Voor de OGTT moet je nuchter te zijn. Dat wil zeggen dat je niet meer mag eten of drinken vanaf middernacht.
- We doen een nuchtere bloedname.
- Daarna drink je 75g suikerwater.
- We bepalen het suikergehalte bepaald na 1 uur en 2 uur.
Wat als ik zwangerschapsdiabetes blijk te hebben?
Als er één of meerder waarden gestoord zijn, heb je zwangerschapsdiabetes. De vroedvrouw zal je bellen met het resultaat van de test. Als er zwangerschapsdiabetes wordt vastgesteld, maken we voor jou een afspraak bij de dienst endocrinologie voor verdere opvolging en informatie. De behandeling van zwangerschapsdiabetes is belangrijk voor een goede verdere zwangerschap en om type 2 diabetes bij jezelf en je kindje te voorkomen.
Groep B Streptokokken (tussen 35 en 37 weken zwangerschap)
Bij alle zwangere vrouwen nemen we rond 35-37 weken zwangerschap een wisser van de vagina en de anus. Deze test doen we om de eventuele aanwezigheid van Groep B Streptokokken (GBS) op te sporen. Deze zijn aanwezig bij 1 op 5 vrouwen.
Deze bacterie geeft geen klachten bij de moeder, maar kan tijdens de bevalling (na het breken van de vliezen) jouw baby besmetten en ziek maken.
Als de test GBS aantoont, geven we jou tijdens de bevalling een infuus met antibiotica. Zo voorkomen we infectie van je baby.
Kering (vanaf 36 weken zwangerschap)
Dit is nodig wanneer uw kindje nog in stuitligging in je buik zit. We proberen je baby te draaien van stuitligging naar hoofdligging door uitwendige manipulatie op de buik.
Kering wordt bij eerste kindjes rond 36 weken uitgevoerd en heeft 40% kans op slagen. Als dit niet jouw eerste zwangerschap is, doen we de kering best rond 37 weken. Deze heeft dan 60% kans op slagen.
Als de kering niet lukt, zullen we een datum afspreken voor een geplande keizersnede.
Monitor / CTG (vanaf 38 weken zwangerschap)
Met een monitor of cardiotocografie (CTG) controleren we met een uitwendige probe de hartslag van de baby. De hartslag van een kindje is normaal tussen de 110 en 150 slagen per minuut.
Tijdens de monitor kijken we met een andere probe ook naar de samentrekking van uw baarmoeder. Dit kan een teken zijn van klassieke harde buiken ofwel van weeën, wanneer deze pijnlijk zijn.
We kunnen je monitoren op consultatie en in de verloskamer.
Vaccinaties: een vroege bescherming voor je baby
Er worden 4 vaccinaties sterk aangeraden tijdens de zwangerschap:
Deze vaccinaties beschermen jou tegen ernstige complicaties tijdens de zwangerschap én geven je baby via de placenta antistoffen mee. Zo is je baby in de eerste kwetsbare maanden na de geboorte beter beschermd tegen deze ziektes.
Meer informatie over deze vaccinaties vind je op www.laatjevaccineren.be