Volgens onderzoek heeft meer dan 1 op de 10 vrouwen wel eens last van stoelgangsverlies of van een moeizame stoelgang. Een normaal en actief leven leiden is dan soms niet meer zo vanzelfsprekend. Gezien op dergelijke klachten tot op heden nog steeds een enorm taboe berust heeft men vaak heeft aanvaard om hiermee te leren leven. Toch is het zo dat er in vele gevallen een oplossing voor deze problematiek bestaat.
- Stoelgangsverlies
- Moeizame stoelgang of obstipatie
- Verzakkingsgevoel
Stoelgangverlies
Onderzoek en diagnose
Als een patiënt zich met stoelgangsverlies aanmeldt, voert de arts eerst een lichamelijk en endoscopisch onderzoek uit om onderliggende letsels met zekerheid uit te sluiten. Daarnaast bestaan er verschillende onderzoekstechnieken om het probleem preciezer in kaart te brengen. Mogelijk wordt er gevraagd een stoelgangdagboek bij te houden.
De arts kan een echografie van de sluitspier en de bekkenbodem maken of hij kan een neurologisch onderzoek uitvoeren, waarbij eventuele afwijkingen in de bezenuwing worden opgespoord.
Anale manometrie
Bij een anale manometrie wordt de druk in de anus en het laatste stukje van de endeldarm gemeten. Hierdoor wordt de functie van de sluitspier gecontroleerd. De verpleegkundige meet de druk en de knijpkracht van de sluitspier door een ballonnetje op te blazen in het laatste stukje van de endeldarm. Dit ballonnetje is door middel van een slangetje verbonden aan meetapparatuur.
Rectale echo-endoscopie
De rectale echo-endoscopie combineert de endoscopie met een echografie en doet eigenlijk een echografie van binnenuit. Met behulp van dit onderzoek kan nagegaan worden of er beschadigingen zijn aan het anaal kanaal, de binnenste en/of buitenste sluitspier.
Download de informatiebrochure “”echo-endoscopie”.
RX colpocystodefeacografie
Soms zal de arts u verwijzen om een röntgenfoto te maken van dikke en/of de dunne darm en eventueel ook van de blaas en de vagina met behulp van contrastmiddel. Bij een defecografie wordt alleen de endeldarm onderzocht, bij een colpocystodefecografie worden naast de endeldarm ook de blaas en de vagina onderzocht. Hierbij wordt er ook via een blaassonde een jodiumhoudend contrastmiddel in de blaas en via een canule bariumcontrastmiddel in de vagina gebracht. Er worden röntgenfoto’s genomen in rust, bij het hard dichtknijpen van de bilspieren en bij het persen. Vervolgens gaat u op een toiletstoel zitten en worden er foto’s genomen terwijl u stoelgang maakt.
Download de informatiebrochure “RX colpocystodefeacografie”.
EMG bekkenbodem
In zeldzame gevallen zullen de artsen het nodig vinden om na te kijken of de bezenuwing van de bekkenbodem intact is. Met minieme naaldjes wordt het functioneren van de zenuwbanen geëvalueerd. Deze techniek zal voornamelijk van nut zijn bij patiënten met onderliggende neurologische aandoeningen of ernstig ruglijden.
Behandeling stoelgangverlies
De behandeling van uw klachten hangt uiteraard af van de oorzaak van uw probleem en hoeft niet steeds ingewikkeld of ingrijpend te zijn.
Voedingsadvies
In eerste instantie zal het belangrijk zijn om een normale stoelgang te bekomen. Dit betekent een stoelgang van de juiste consistentie, met vermijden van zowel te harde, dikke als te platte stoelgang. Dit kan gebeuren via voedingsadvies en allerhande medicatie.
Soms zullen we aanbevelen om de endeldarm te spoelen met een lavement of klysma om voor de rest van de dag verzekerd te zijn dat stoelgangsverlies niet meer op zal treden.
Bekkenbodemkine
Belangrijk onderdeel van de behandeling is houding- en bewegingsadvies voor het dagelijkse leven. Daarnaast is er specifieke aandacht voor een betere controle te krijgen over het vullen en het legen van blaas en darmen. Extra mogelijkheden liggen in het gebruik van apparatuur, waarbij zichtbaar of voelbaar gemaakt wordt in welke mate de spieren aanspannen of ontspannen. Dit noemen we biofeedback.
In onze bekkenbodemkliniek werkt een gespecialiseerde kinesiste die u leert de spieren rond het bekken te (her)kennen en te gebruiken. In onze regio zijn er bovendien meerdere kinesisten die een speciale opleiding hebben gevolgd over de behandeling van bekkenbodemproblemen.
Heelkundige ingreep
Bij ernstige verzakkingen kan het team (of de arts) een heelkundige ingreep voorstellen. Afhankelijk van de oorzaak van het stoelgangverlies zijn verschillende chirurgische ingrepen mogelijk. Soms is het voldoende om een verzakking van de endeldarm op te heffen, soms ligt de oorzaak bij een defecte sluitspier die dan hersteld moet worden.
Sacrale neuromodulatie
Bij een defecte sluitspier kan geopteerd worden voor sacrale neuromodulatie, ook wel sacrale zenuwstimulatie genoemd, waarbij de sacrale zenuwen in de onderrug, ter hoogte van het heiligbeen, gestimuleerd worden met zwakke elektrische impulsen om zo de controle over de sluitspier te verbeteren. Sacrale neuromodulatie wordt in twee fasen uitgevoerd: een testfase en een implantatiefase.
- In de eerste fase of testfase gebeurt een proefstimulatie met een tijdelijke elektrodedraad die onder in de rug ingebracht wordt, onder algemene verdoving. Met een verlengkabel wordt de elektrodedraad aangesloten op een externe neurostimulator (testkastje), die u aan een ceintuurtje draagt. Deze externe neurostimulator stuurt via de elektrodedraad elektrische pulsjes naar uw sacrale zenuwen. Tijdens de gehele proefstimulatieperiode houdt u uw blaas- en/of darmklachten bij in een speciaal dagboekje.
- Als uw klachten tijdens de proefperiode aanzienlijk minder worden of verdwijnen, wijst dat erop dat u ook op de lange termijn baat kunt hebben met deze techniek, zodanig dat kan worden overgegaan tot een complete implantatie.
Download de informatiebrochure “Sacrale neuromodulatie SNM voor stoelgangsverlies”.
Andere opties zijn het creëren van een nieuwe sluitspier met behulp van de gracilis spier, een spier uit het been, of het plaatsen van een volledige kunstmatige sluitspier. Gezien de complexiteit van deze technieken werken wij hiervoor samen met verschillende universitaire ziekenhuizen.
Moeizame stoelgang
Onderzoek en diagnose
Als het onderzoek en de behandeling bij uw huisarts onvoldoende uitkomst heeft geboden, dan kan uw huisarts u doorverwijzen naar de specialist. Bij deze klachten kijken wij in eerste instantie naar uw voedingspatroon, leefgewoonten en stoelgangspatroon. Naast een uitgebreid klinisch onderzoek stellen we zo nodig enkele aanvullende technische onderzoeken voor naar het functioneren van de sluitspier en de endeldarm. Mogelijk wordt er gevraagd een stoelgangdagboek bij te houden.
Anale manometrie
Bij een anale manometrie wordt de druk in de anus en het laatste stukje van de endeldarm gemeten. Hierdoor kan de arts de functie van de sluitspier controleren. De arts meet de druk en de knijpkracht van de sluitspier door een ballonnetje op te blazen in het laatste stukje van de endeldarm. Dit ballonnetje is door middel van een slangetje verbonden aan meetapparatuur. Dit onderzoek is niet pijnlijk.
Rectale echo-endoscopie
De rectale echo-endoscopie combineert de endoscopie met een echografie en doet eigenlijk een echografie van binnenuit. Met behulp van dit onderzoek kan nagegaan worden of er beschadigingen zijn aan het anaal kanaal, de binnenste en/of buitenste sluitspier.
Download de informatiebrochure ”echo-endoscopie”
RX colpocystodefeacografie
Soms zal de arts u verwijzen om een röntgenfoto te maken van dikke en/of de dunne darm en eventueel ook van de blaas en de vagina met behulp van contrastmiddel. Bij een defecografie wordt alleen de endeldarm onderzocht; bij een colpocystodefecografie worden naast de endeldarm ook de blaas en de vagina onderzocht. Hierbij wordt er ook via een blaassonde een jodiumhoudend contrastmiddel in de blaas en via een canule bariumcontrastmiddel in de vagina gebracht. Er worden röntgenfoto’s genomen in rust, bij het hard dichtknijpen van de bilspieren en bij het persen. Vervolgens gaat u op een toiletstoel zitten en worden er foto’s genomen terwijl u stoelgang maakt.
Verschillende behandelingen
De behandeling van een moeizame stoelgang bij vrouwen kan variëren van voedingsadvies tot bekkenbodemherapie tot een operatieve ingreep. Hieronder geven wij globaal aan in welke volgorde behandelingen kunnen worden gestart.
Bekkenbodemkine
Belangrijk onderdeel van de behandeling is houding- en bewegingsadvies voor het dagelijkse leven. Daarnaast is er specifieke aandacht voor een betere controle te krijgen over het vullen en het legen van blaas en darmen. Extra mogelijkheden liggen in het gebruik van apparatuur, waarbij zichtbaar of voelbaar gemaakt wordt in welke mate de spieren aanspannen of ontspannen. Dit noemen we biofeedback.
In onze bekkenbodemkliniek werkt een gespecialiseerde kinesiste die u leert de spieren rond het bekken te (her)kennen en te gebruiken. In onze regio zijn er bovendien meerdere kinesisten die een speciale opleiding hebben gevolgd over de behandeling van bekkenbodemproblemen.
Medicatie
Ook medicatie kan helpen. Bij klachten van verstopping kan medicatie de ontlasting dunner maken. De meeste laxeermiddelen gaan de vochtopname tegen en zorgen er zo voor dat er minder vocht aan de ontlasting wordt onttrokken. Daardoor blijft de ontlasting zachter en wordt deze ook een beetje zuur. Dit zet de darmen aan tot bewegen.
Aangepast dieet
Vaak wordt eerst een vezelrijk dieet met voldoende vochtinname geadviseerd. In samenspraak met een voedingsdeskundige (diëtiste) kan een voedingspatroon worden samengesteld die uw stoelgang kan verbeteren.
Overige behandelingen
Indien bovenstaande behandelingen geen uitkomst bieden of wanneer uw klachten veroorzaakt worden door afwijkingen in de darm- of bekkenbodem, zijn er andere behandelingen mogelijk. In het geval van bijvoorbeeld een endeldarmverzakking, is een operatieve ingreep voor sommige vrouwen een oplossing. Aangezien wij hier alleen in kunnen gaan op de algemene oorzaken van een moeizame stoelgang en niet op uw specifieke klachten, raden wij u aan het gesprek met de arts af te wachten. In een aantal gevallen wordt u doorverwezen naar een gastro-enteroloog of gespecialiseerd abdominale chirurg.