Diabetische retinopathie

Als gevolg van suikerziekte of diabetes mellitus kunnen er beschadigingen ontstaan inwendig in het oog. Zonder onmiddellijk het zicht aan te tasten, kunnen er afwijkingen zijn op het netvlies. We noemen dit diabetische retinopathie. Wanneer deze afwijkingen niet tijdig worden ontdekt en behandeld, kan blindheid het gevolg zijn.

Wat is diabetische retinopathie?

Diabetische retinopathie is een complicatie van suikerziekte waarbij er veranderingen optreden in de bloedvaten van het netvlies. De wand van deze kleine bloedvaten zal veranderen, waardoor lekkage van vocht en bloed optreedt (exsudatieve maculopathie en/of retinopathie). Daaropvolgend kunnen er nieuwe bloedvaten gevormd worden (proliferatieve retinopathie). Deze nieuwe bloedvaatjes zijn erg broos en kunnen gemakkelijk bloedingen geven in het glasvocht binnenin het oog.  

Hoe vaak moet men diabetische retinopathie controleren?

Het risico op diabetische retinopathie stijgt met de tijd dat u suikerziekte heeft. Omdat het mogelijk is dat u al geruime tijd aan suikerziekte lijdt zonder het te weten, is het verstandig om de ogen te laten controleren zodra er suikerziekte werd vastgesteld.

Het algemeen advies is deze controle jaarlijks te herhalen, ook als u geen oogklachten heeft. Er kunnen immers afwijkingen in de ogen optreden die (nog) geen klachten geven op het zicht, maar wel behandeld moeten worden om verdere beschadiging te voorkomen.

Verloop van het oogonderzoek

Bij het onderzoek door de oogarts wordt de pupil meestal met druppels verwijd zodat het volledige netvlies goed kan worden onderzocht. Deze oogdruppels maken het zicht tijdelijk waziger. Zelf met de auto rijden na dit onderzoek wordt daarom ten stelligste afgeraden. 

Als er verdachte afwijkingen worden gevonden, kan het noodzakelijk zijn netvliesfoto's te maken (fluorescentie-angiografie). Hierbij wordt een speciale kleurstof, fluoresceïne, in de arm gespoten. De kleurstof verplaatst zich via de bloedbaan binnen enkele seconden naar de bloedvaten van het netvlies. Met behulp van een digitale camera, uitgerust met speciale filters die de kleurstof doen oplichten, kan de oogarts dan eventuele abnormale of lekkende bloedvaten aantonen. Soms kunt u een beetje misselijk worden wanneer de kleurstof de maag passeert.
Na het onderzoek kleurt de urine en de huid geel gedurende enkele uren.

Er zal ook een OCT (Optische Coherentie Tomografie) worden uitgevoerd. Dit is een soort echografie die gebruikt maakt van lichtgolven in plaats van geluidsgolven zoals bij een klassieke echografie. Met dit onderzoek worden er fijne doorsneden gemaakt doorheen de macula om zo afwijkingen zoals maculair oedeem (vochtopstapeling) of maculaire tractie op te sporen.

Behandeling van diabetische retinopathie

Wanneer er afwijkingen op het netvlies worden vastgesteld, kan een laserbehandeling in een groot aantal gevallen een verdere achteruitgang van het zicht stoppen of vertragen. Bij een dergelijke laserbehandeling worden laserstralen op het netvlies gericht. In geval van een diabetische maculopathie (aantasting van de macula) is het mogelijk op deze wijze de lekkende bloedvaten dicht te branden. Een dergelijke laserbehandeling duurt meestal een tiental minuten.

Wanneer er echter nieuwe bloedvaatjes zijn gevormd (proliferatieve diabetische retinopathie), moet vrijwel het hele netvlies met laserstralen worden behandeld. Deze behandeling is veel uitgebreider dan de eerstgenoemde en zal meestal in meerdere keren moeten gebeuren.

Als voorbereiding op een laserbehandeling wordt de pupil opnieuw door middel van druppels verwijd en worden er ook verdovende oogdruppels ingebracht. Na de laserbehandeling is er een tijdelijke verblinding. Het is dus absoluut verboden na dergelijke laserbehandeling zelf met de wagen te rijden.

In het geval van een diabetische maculopathie wordt tegenwoordig, naast laserbehandeling, ook vaak een intravitreale injectie gegeven. Dit is een inspuiting in het oog van een geneesmiddel (corticosteroid of anti-VEGF) dat het maculair oedeem (vochtopstapeling door lekkende bloedvaatjes) zal doen verminderen.